درباره دانشکده
معرفی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز
دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز، یکی از قدیمی‌ترین و باسابقه‌ترین واحدهای آموزشی این دانشگاه و از مراکز پیشگام آموزش و پژوهش در حوزه‌های علوم تربیتی، روان‌شناسی، علم اطلاعات و دانش‌شناسی و علوم اعصاب شناختی در کشور است. پیشینه این دانشکده به سال ۱۳۲۹ بازمی‌گردد؛ زمانی که فعالیت خود را با عنوان «دانشسرای عالی» و با هدف تربیت دبیر آغاز کرد. در نخستین سال‌های فعالیت، پذیرش دانشجو عمدتاً در رشته ادبیات و برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز نظام آموزشی کشور انجام می‌گرفت.
با توسعه آموزش عالی و افزایش نیازهای علمی و تخصصی جامعه، دامنه فعالیت‌های دانشسرا به‌تدریج گسترش یافت. در اواخر دهه ۱۳۴۰، رشته‌های خانه‌داری و کتابداری نیز به مجموعه رشته‌های آن افزوده شدند و در سال ۱۳۴۹ عنوان دانشسرای عالی به «دانشکده علوم تربیتی» تغییر یافت. راه‌اندازی رشته علوم تربیتی در سال ۱۳۵۲ و انتقال رشته روان‌شناسی از دانشکده ادبیات و علوم انسانی به این دانشکده در سال ۱۳۵۴، زمینه شکل‌گیری ساختار علمی گسترده‌تر و تخصصی‌تر دانشکده را فراهم ساخت. آموزش روان‌شناسی نیز از سال ۱۳۶۲، متناسب با نیازهای علمی و حرفه‌ای کشور، با تأکید بیشتر بر روان‌شناسی بالینی توسعه یافت.
در ادامه روند گسترش دانشکده، رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی نیز در دهه ۱۳۶۰ به مجموعه رشته‌های آن افزوده شد و بعدها در قالب ساختاری مستقل به فعالیت ادامه داد. سرانجام، این مجموعه از سال ۱۳۷۰ با عنوان کنونی «دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی» به فعالیت خود ادامه داد. دانشکده طی دهه‌های گذشته، همواره در تربیت معلمان، روان‌شناسان، متخصصان تعلیم و تربیت، مدیران و متخصصان اطلاعات و دانش و پژوهشگران علوم شناختی نقش مؤثری ایفا کرده و شمار زیادی از دانش‌آموختگان آن در دانشگاه‌ها، مدارس، مراکز پژوهشی، سازمان‌ها، مراکز روان‌شناختی، کتابخانه‌ها و نهادهای علمی و فرهنگی کشور مشغول فعالیت شده‌اند.
 |
ساختار آموزشی دانشکده
دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی در حال حاضر دارای چهار گروه آموزشی است:
گروه روان‌شناسی
گروه روان‌شناسی دانشگاه تبریز از گروه‌های باسابقه و شناخته‌شده روان‌شناسی در ایران است. حضور استادان برجسته، برخورداری از آزمایشگاه روان‌شناسی و سابقه طولانی در آموزش و پژوهش، زمینه تربیت دانش‌آموختگان توانمند در حوزه‌های مختلف روان‌شناسی را فراهم کرده است.
برنامه‌های آموزشی دایر در این گروه عبارت‌اند از:
- کارشناسی روان‌شناسی؛
- کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی؛
- کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی؛
- کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی کودک و نوجوان؛
- دکتری تخصصی روان‌شناسی؛
- دکتری تخصصی روان‌شناسی بالینی.
فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی این گروه حوزه‌هایی مانند روان‌شناسی عمومی، روان‌شناسی بالینی، روان‌شناسی سلامت، روان‌شناسی کودک و نوجوان، روان‌شناسی مشاوره، آسیب‌شناسی روانی، ارزیابی و تشخیص روان‌شناختی، مداخلات روان‌شناختی، سلامت روان و مطالعات شناختی و رفتاری را دربرمی‌گیرد.
 |
گروه علوم تربیتی
گروه علوم تربیتی دانشگاه تبریز از سال ۱۳۵۲ فعالیت خود را آغاز کرده و در طول چند دهه، نقش مهمی در تربیت معلمان، کارشناسان آموزشی، برنامه‌ریزان درسی، متخصصان فناوری آموزشی، روان‌شناسان تربیتی و مدیران توسعه منابع انسانی ایفا کرده است.
برنامه‌های آموزشی دایر در این گروه عبارت‌اند از:
- کارشناسی علوم تربیتی؛
- کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی؛
- کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی؛
- کارشناسی ارشد آموزش و بهسازی منابع انسانی؛
- کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی؛
- دکتری تخصصی برنامه‌ریزی درسی؛
- دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی.
فعالیت‌های این گروه بر مطالعه و بهبود فرایندهای یاددهی و یادگیری، طراحی و ارزشیابی برنامه‌های درسی، روان‌شناسی یادگیری، فناوری‌های آموزشی، آموزش الکترونیکی، توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای، آموزش و توانمندسازی منابع انسانی و سیاست‌گذاری و مدیریت آموزشی متمرکز است.
 |
گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی
گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تبریز از قدیمی‌ترین گروه‌های دانشگاهی این رشته در ایران است. پیشینه فعالیت رسمی این گروه به اواخر دهه ۱۳۴۰ بازمی‌گردد. این گروه که فعالیت خود را با عنوان کتابداری آغاز کرد، متناسب با تحولات علمی و فناورانه، دامنه آموزشی و پژوهشی خود را به حوزه‌هایی مانند مدیریت اطلاعات و دانش، رفتار اطلاعاتی، سازمان‌دهی دانش، بازیابی اطلاعات، علم‌سنجی، ارزیابی پژوهش، فناوری‌های اطلاعاتی، هوش مصنوعی و مطالعات نشر علمی گسترش داده است.
برنامه‌های آموزشی دایر در این گروه عبارت‌اند از:
- کارشناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی؛
- کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گرایش مدیریت اطلاعات؛
- کارشناسی ارشد علم‌سنجی؛
- دکتری تخصصی علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گرایش مدیریت اطلاعات و دانش.
دانش‌آموختگان این گروه برای فعالیت در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعاتی، مراکز اسناد و آرشیو، مراکز علم‌سنجی و ارزیابی پژوهش، واحدهای مدیریت اطلاعات و دانش، مؤسسات پژوهشی، انتشارات، مراکز سیاست‌گذاری علمی و سازمان‌های دولتی و خصوصی آماده می‌شوند.
 |
 |
گروه علوم اعصاب شناختی
گروه علوم اعصاب شناختی، نمایانگر رویکرد نوین و میان‌رشته‌ای دانشکده به مطالعه ذهن، مغز و رفتار است. این گروه با بهره‌گیری از دانش روان‌شناسی شناختی، علوم اعصاب، پزشکی، مهندسی، علوم رایانه، هوش مصنوعی، علوم داده، آمار و توان‌بخشی، به مطالعه سازوکارهای عصبی زیربنای ادراک، توجه، حافظه، یادگیری، زبان، تصمیم‌گیری، هیجان و کارکردهای اجرایی می‌پردازد.
برنامه‌های آموزشی دایر در این گروه عبارت‌اند از:
- کارشناسی ارشد روان‌شناسی شناختی؛
- کارشناسی ارشد توان‌بخشی شناختی؛
- دکتری تخصصی علوم اعصاب شناختی.
از حوزه‌های آموزشی و پژوهشی این گروه می‌توان به شناخت عصبی و پویایی مغز، توجه و حافظه، یادگیری و تصمیم‌گیری، پردازش پاداش، الکتروفیزیولوژی شناختی، EEG و ERP، علوم اعصاب محاسباتی، تحلیل سیگنال‌های عصبی، رابط مغز و رایانه، هوش مصنوعی در علوم اعصاب، تحریک غیرتهاجمی مغز، توان‌بخشی شناختی و مطالعه سازوکارهای اختلالات عصبی و روان‌شناختی اشاره کرد.
 |
 |
 |
ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی
دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی با برخورداری از اعضای هیئت علمی متخصص، آزمایشگاه‌های آموزشی و پژوهشی، کتابخانه تخصصی، مرکز رایانه و اطلاع‌رسانی، انجمن‌های علمی دانشجویی و نشریات علمی، محیطی مناسب برای آموزش، پژوهش، نوآوری و فعالیت‌های میان‌رشته‌ای فراهم کرده است.
آزمایشگاه‌ها و زیرساخت‌های تخصصی دانشکده، حوزه‌هایی مانند روان‌شناسی، فناوری آموزشی، خدمات اطلاعاتی و سازمان‌دهی دانش، شناخت عصبی و دینامیک مغز، شناخت مجازی، شناخت محاسباتی، ثبت و تحلیل سیگنال‌های عصبی و توان‌بخشی شناختی را پوشش می‌دهند. این امکانات زمینه انجام پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و ترجمانی و نیز آموزش عملی دانشجویان را فراهم می‌کنند.
دانشکده همچنین در انتشار و توسعه دانش تخصصی از طریق نشریات علمی زیر مشارکت دارد:
- فصلنامه «پژوهش‌های نوین روان‌شناختی»؛
- فصلنامه «چشم‌انداز برنامه درسی و آموزش»؛
- نشریه «مطالعات دانش‌پژوهش»
برگزاری نشست‌های علمی، کارگاه‌های تخصصی، سخنرانی‌ها، همایش‌ها و فعالیت‌های انجمن‌های علمی دانشجویی، از دیگر ظرفیت‌های دانشکده برای تقویت ارتباط علمی میان استادان، دانشجویان، دانش‌آموختگان و جامعه تخصصی است.
 |
هویت میان‌رشته‌ای دانشکده
قرار گرفتن چهار حوزه علوم تربیتی، روان‌شناسی، علم اطلاعات و دانش‌شناسی و علوم اعصاب شناختی در کنار یکدیگر، هویت علمی متمایزی به این دانشکده بخشیده است. موضوعاتی مانند یادگیری، ذهن و مغز، رفتار انسان، سلامت روان، آموزش، اطلاعات، دانش، فناوری و توسعه سرمایه انسانی، در این دانشکده نه به‌صورت حوزه‌هایی جدا از یکدیگر، بلکه در قالب منظومه‌ای به‌هم‌پیوسته مورد مطالعه قرار می‌گیرند.
این ظرفیت میان‌رشته‌ای امکان انجام پژوهش‌های مشترک در زمینه‌هایی مانند علوم یادگیری، فناوری‌های آموزشی هوشمند، شناخت و رفتار اطلاعاتی، تعامل انسان و اطلاعات، هوش مصنوعی در آموزش و روان‌شناسی، سلامت دیجیتال، توان‌بخشی شناختی، مدیریت دانش، ارزیابی علم و پژوهش و سیاست‌گذاری آموزشی را فراهم می‌سازد.
رسالت دانشکده
مأموریت دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز، تربیت دانش‌آموختگانی برخوردار از دانش تخصصی، توانایی پژوهش، مهارت‌های حرفه‌ای، تفکر انتقادی، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و تعهد اجتماعی است. دانشکده می‌کوشد از طریق آموزش مبتنی بر پژوهش، توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای، حمایت از نوآوری، گسترش همکاری‌های علمی و توجه به مسائل واقعی جامعه، در بهبود نظام آموزشی، ارتقای سلامت روان، توسعه سرمایه انسانی، مدیریت مؤثر اطلاعات و دانش و گسترش دانش و فناوری‌های شناختی نقش‌آفرینی کند.
چشم‌انداز
دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز در پی آن است که با تکیه بر پیشینه تاریخی و سرمایه علمی خود، به یکی از مراکز پیشرو آموزش و پژوهش در حوزه‌های علوم تربیتی، روان‌شناسی، علم اطلاعات و دانش‌شناسی و علوم اعصاب شناختی در سطح ملی و منطقه‌ای تبدیل شود؛ مرکزی که در آن آموزش با پژوهش، دانش با عمل، فناوری با نیازهای انسانی و فعالیت دانشگاهی با مسئولیت اجتماعی پیوندی پایدار داشته باشد.
این دانشکده در راستای تحقق چشم انداز خود هم اکنون با استقبال گسترده‌ی دانشجویان خارجی و بین المللی مواجه است و علاوه بر آن به پذیرش دانشجویان در پردیس دانشگاه تبریز و پردیس دانشگاه جلفا مبادرت نموده است.
انجمن‌های علمی دانشجویی:
در هر کدام از گروه‌های آموزشی دانشکده انجمن‌های علمی دانشجویی شکل گرفته و در جشنواره‌های مختلفی مثل جشنواره حرکت و سایر جشنواره‌ها خوش درخشیده‌اند.
 |
نمایی از یکی از کلاس های آموزشی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی
